Shimon Peres vừa là người khai sinh nền công nghiệp quốc phòng Israel, vừa được giải Nobel Hòa bình, lại vừa là cha đẻ mô hình “quốc gia khởi nghiệp”.

Với cộng đồng doanh nghiệp Israel, di sản quan trọng nhất mà Peres để lại cho họ chính là việc ông đã biến đất nước nhỏ bé chưa tới 9 triệu dân này thành “quốc gia khởi nghiệp” khiến cả thế giới phải học tập theo. Khi Peres lên làm Thủ tướng Israel vào năm 1984, quốc gia này đang trong tình trạng rối loạn nghiêm trọng: khủng hoảng ngân hàng, lạm phát phi mã lên tới 400%, thâm hụt ngân sách lên tới 15% GDP, nợ công đạt 220% GDP, dự trữ ngoại tệ cạn kiệt…

Trước tình hình đó, Peres đã đưa ra hàng loạt quyết định quan trọng để vực dậy nền kinh tế. Ngày 30-6-1985, ông tổ chức một cuộc họp nội các để bàn thảo về kế hoạch mới. Sau 19 tiếng đồng hồ ngồi họp không ngừng nghỉ, đến sáng ngày 1-7 họ công bố một chương trình đầy táo bạo, với nhiều cải cách “đau đớn” nhưng cần thiết như cắt giảm ngân sách, tăng lãi suất và đổi tiền.

Với nhiều người, đó cũng là ngày ra đời của nền kinh tế Israel hiện đại. Tới cuối năm ấy, lạm phát của Israel giảm xuống còn 20%, còn tỷ lệ thất nghiệp chỉ tăng hơn 1% trước khi lại giảm xuống. Đồng tiền shekel của Israel cũng được ổn định tỷ giá trở lại, và ngân sách chính phủ nhanh chóng được cân bằng. Các chính sách của Peres cũng mở đường cho Israel từ chỗ là một nền kinh tế kế hoạch tập trung cao độ trở thành một nền kinh tế thị trường tự do, và từ đó biến thành “quốc gia khởi nghiệp”.
Tuy bản thân ông không sử dụng smartphone và cũng không xem tin tức online, nhưng Peres lại là người không bao giờ ngừng nghỉ trong việc tạo dựng cơ hội kinh doanh cho các công ty khởi nghiệp của Israel. Cuối những năm 1980, trong vai trò bộ trưởng tài chính, ông là nhân vật chủ chốt trong việc ký hợp đồng với tập đoàn Intel và cho họ một gói ưu đã trị giá 1 tỷ USD, để gã khổng lồ điện tử này đầu tư vào dự án lớn ở Israel. Ngày hôm nay, Israel là nơi Intel lựa chọn để thiết kế và sản xuất các dòng chip thế hệ mới nhất, và có tới 10.000 cựu nhân viên Intel đã khởi nghiệp tại Israel, tạo dựng nền móng đầy vững chắc cho “quốc gia khởi nghiệp”.

Trong cuốn Start-up Nation, các tác giả Saul Singer và Dan Senor đã kể lại chuyện Peres đã giúp đỡ doanh nhân Shai Agassi huy động vốn cho công ty công ty Better Place của Agassi như thế nào. Khi đó đã 83 tuổi và sắp được bầu làm tổng thống Israel, Peres vẫn tích cực tận tay giúp đỡ anh chàng 38 tuổi Agassi gặp gỡ hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp và chính phủ của Israel, cũng như lãnh đạo của 5 tập đoàn xe hơi lớn nhất thế giới. Từ đó, Peres và Agassi đã thuyết phục CEO Carlos Ghosn của liên doanh Renault-Nissan đầu tư vào Better Place.

Theo Singer, Peres “là người cả đời làm cho chính phủ, nhưng lại suy nghĩ và hành động như một doanh nhân khởi nghiệp. Peres luôn hướng về tương lai và điều đó mang lại sức trẻ cho ông ấy”. Maxine Fassberg, CEO của chi nhánh Intel tại Israel, nhận xét: “Peres là nhà tiên tri cho nền kinh tế công nghệ cao của Israel, và là người hiểu được thế giới công nghệ hơn cả những người trong ngành”.

Leave a Reply

Your email address will not be published.